ಅವಂತಿ ಎಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಕ್ರಮ ಎಂಬ ರಾಜನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವೀರ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಲಹೆಗಾರನಿದ್ದನು. ವೀರನ ಚತುರತೆಯಿಂದ ರಾಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಅಸೂಯೆಗೊಂಡ ಇತರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ವೀರನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದರು.
ಒಂದು ಬಾರಿ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮನಿಗೆ ತೀವ್ರ ಜ್ವರ ಬಂದಿತು. ಮಂತ್ರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ವೈದ್ಯನ ಮೂಲಕ ರಾಜನಿಗೆ ಒಂದು ಔಷಧಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಒಂದು ಷರತ್ತು ಇತ್ತು: ಆ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿನ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಎತ್ತಿನ ಹಾಲು ಎಂಬುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಷಯ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.
ವೈದ್ಯನು ರಾಜನ ಬಳಿ ಬಂದು, 'ಮಹಾರಾಜರೇ, ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿನ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಬೇಕು' ಎಂದನು. ರಾಜನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, 'ಎತ್ತಿನ ಹಾಲು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ವೈದ್ಯನು, 'ವೀರನಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದನು' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ರಾಜನು ವೀರನನ್ನು ಕರೆಸಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ವೀರನಿಗೆ ಸಂಚು ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗಳು ಮಾಯಾಳ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದನು.
ಮಾಯಾ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದಳು. ಮರುದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಅವಳು ದೊಡ್ಡ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಅರಮನೆಯ ಕೆರೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, 'ಮಗು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಟ್ಟೆ ಯಾಕೆ ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಮಾಯಾ ಶಾಂತವಾಗಿ, 'ಮಹಾರಾಜರೇ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಇಂದು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದಳು.
ರಾಜನು ನಗುತ್ತಾ, 'ಆದರೆ ಮಗು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಗಂಡಸರು ಹೇಗೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಮಾಯಾ ನಗುತ್ತಾ, 'ಮಹಾರಾಜರೇ, ಎತ್ತಿನ ಹಾಲು ಕೇಳುವ ರಾಜನಿರುವ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಗಂಡಸರು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ!' ಎಂದಳು.
ರಾಜನಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕುತಂತ್ರ ಮತ್ತು ವೀರನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ರಾಜನು ವೀರನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಮಾಯಾಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮಂತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡು ನಾಚಿಕೆಪಟ್ಟರು.
Moral
ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಯಾವುದೇ ಸಂಚನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲದು.