ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೇನಾಲಿ ರಾಮ ಎಂಬ ಚತುರ ಮಂತ್ರಿ ಇದ್ದನು. ಒಮ್ಮೆ ರಾಜನು ರಾಮನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು: "ರಾಮಾ, ನೀನು ದೆಹಲಿಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಾಬರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಬರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ."
ರಾಮನು ದೆಹಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದನು. ಆದರೆ, ರಾಜನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಬಾಬರನಿಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದನು: "ತೇನಾಲಿ ರಾಮನು ತುಂಬಾ ಹಾಸ್ಯ ಚತುರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ನಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇಳೆ ಯಾರೂ ನಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಇರಲಿ."
ರಾಮನು ತನ್ನ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಗು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ಮುಖ ಗಂಭೀರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಗದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಾಮನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.
ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಾಬರನು ಅರಮನೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ, ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನು ಸಸಿ ನೆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. "ವೃದ್ಧರೇ, ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾಕೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಸಿ ನೆಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಇದರ ಫಲವನ್ನು ನೋಡಲು ನೀವು ಇರುತ್ತೀರಾ?" ಎಂದು ಬಾಬರ ಕೇಳಿದನು.
ವೃದ್ಧನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು, "ಮಹಾರಾಜರೇ, ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರು ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳಿಂದಲೇ ನಾನು ಇಂದು ನೆರಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಸಿಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ನೆಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ."
ವೃದ್ಧನ ಉದಾತ್ತ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಬಾಬರನು, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಮಾವಿನಹಣ್ಣನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ವೃದ್ಧನು ಅದನ್ನು ಪಡೆದು, "ಮಹಾರಾಜರೇ, ಈ ಮರ ಬೆಳೆಯಲು ಬಹಳ ವರ್ಷ ಬೇಕು, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಈಗಲೇ ಹಣ್ಣು ಸಿಕ್ಕಿತು" ಎಂದನು.
ಬಾಬರನು ಮತ್ತೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಮಾವಿನಹಣ್ಣನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ವೃದ್ಧನು "ಮಹಾರಾಜರೇ, ನೀವು ಹೀಗೆ ಹೊಗಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ನಾನು ಇಡೀ ಚಿನ್ನದ ನಿಧಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ! ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಬಾಬರನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ವೃದ್ಧನು ತನ್ನ ವೇಷವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ಅವನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ತೇನಾಲಿ ರಾಮ! ತನ್ನ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದನು. ರಾಮನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚಿದ ಬಾಬರನು ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದನು. ರಾಜನು ರಾಮನನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದನು.
Moral
ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಚತುರತೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.