విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మరియు ఆయన తెలివైన మంత్రి తెనాలి రామకృష్ణ ఒకరోజు సంతలో నడుస్తున్నారు. అప్పుడు ఒక పాత బావి దగ్గర ప్రజలందరూ ఎంతో ఆందోళనగా గుమిగూడటం వారు గమనించారు.
"ఏమైంది ఇక్కడ? అందరూ ఎందుకు ఇలా ఉన్నారు?" అని రాజు అడిగారు.
ఒక వృద్ధుడు ఇలా అన్నాడు, "రాజా, ఈ బావి నుండి నీళ్లు తోడటానికి వాడే బకెట్ తరచుగా మాయమవుతోంది. కొత్త బకెట్లు తెచ్చినా, ఎవరో ఒకరు దొంగిలించి వెళ్తున్నారు. దొంగ ఎవరో మాకు తెలియడం లేదు."
రాజు తెనాలి రామకృష్ణ వైపు చూసి, "రామా, ఈ దొంగను మనం ఎలా పట్టుకోవాలి?" అని అడిగారు.
తెనాలి రామకృష్ణ బావి చుట్టూ ఉన్న మట్టిని పరిశీలించారు. అక్కడ చాలా అడుగుజాడలు ఉన్నాయి, కానీ ఒక అడుగుజాడ మాత్రం చాలా వేగంగా పరుగెత్తినట్లుగా ఉంది. ఆయన నవ్వుతూ ఒక ఉపాయం ఆలోచించారు.
"రాజా, నా దగ్గర ఒక పద్ధతి ఉంది," అని తెనాలి చెప్పారు. "ముందుగా మన చెప్పుల కుమ్మరిని పిలుద్దాం. ఆయన ఒక ప్రత్యేకమైన చెప్పులను తయారు చేయాలి."
కుమ్మరి వచ్చిన తర్వాత, తెనాలి ఆయనతో ఒక రహస్యం చెప్పారు. కుమ్మరి చాలా పెద్ద పరిమాణంలో ఉన్న చెప్పులను తయారు చేయడం ప్రారంభించాడు. తర్వాత తెనాలి ఇలా అన్నారు, "రాజా, ఈ పరీక్షను రహస్యంగా చేయాలి. ప్రతి ఒక్కరూ ఒక గదిలోకి వెళ్లి ఆ చెప్పులు వేసుకుని చూసి, బయటకు వచ్చి చెప్పాలి."
రాజు అంగీకరించారు. గ్రామస్తులందరూ ఒక్కొక్కరుగా గదిలోకి వెళ్లి చెప్పులు వేసుకుని వచ్చారు. అందరూ, "రాజా, ఈ చెప్పులు నాకు సరిగ్గా సరిపోతున్నాయి!" అని చెప్పారు.
కానీ ఒక యువకుడు భయపడుతూ బయటకు వచ్చి, "రాజా, ఆ చెప్పులు నాకు చాలా పెద్దవిగా ఉన్నాయి, అవి నాకు సరిపోవడం లేదు," అని అన్నాడు.
వెంటనే తెనాలి రామకృష్ణ అతనిని చూపిస్తూ, "ఇతనే దొంగ!" అని చెప్పారు.
రాజు ఆశ్చర్యపోయి, "అది ఎలా సాధ్యం రామా?" అని అడిగారు.
తెనాలి నవ్వుతూ, "రాజా, నేను కుమ్మరితో చెప్పింది అందరి కాళ్ళకు సరిపోయేలా చాలా పెద్ద చెప్పులు తయారు చేయమని. మిగిలిన వారు దొంగ పట్టుబడతామేమో అన్న భయంతో అవి సరిపోతున్నాయని చెప్పారు. కానీ ఈ దొంగ తన కాళ్ళు చిన్నవని నిజం చెప్పి పట్టుబడ్డాడు," అని వివరించారు.
రాజు తెనాలి తెలివితేటలను మెచ్చుకుని, దొంగకు శిక్ష విధించారు.
Moral
తెలివైన ఉపాయంతో ఎంతటి కఠినమైన నేరాన్నైనా సులభంగా ఛేదించవచ్చు.
