ಹಿಂದೆ ಚಂದ್ರಪುರ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತುಂಬಾ ದಯಾಳು, ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು: ಅವನಿಗೆ ಓದು ಬರಹ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಓದීමට ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವನು ಅಜ್ಞಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದನು.
ರಾಜನ ಈ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಬಂದರು. ಅವರು ರಾಜನ ಪ್ರಶಂಸೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, "ನೀವು ತರುವ ಕವಿತೆಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದನು. ಇದರಿಂದ ಕವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರು, ಆದರೆ ರಾಜನ ಖಜಾನೆ ಖಾಲಿಯಾಗತೊಡಗಿತು.
ರಾಜನ ಮಂತ್ರಿ ಕವಿ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ರಾಜನಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲು ಅವನು ಒಂದು ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದನು. ಒಂದು ದಿನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಜನ ಬಳಿ ಬಂದು, "ಮಹಾರಾಜರೇ, ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಇಂದು ನಿಮಗೆ ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ," ಎಂದನು.
ರಾಜನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ, "ಖಂಡಿತಾ! ಆ ಕವಿತೆಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ," ಎಂದನು.
ಮಂತ್ರಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು, "ಮಹಾರಾಜರೇ, ನಾನು ಆ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ್ದೇನೆ."
ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಯ ಜೊತೆ ಬಂಡೆಯ ಬಳಿ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಯಿತ್ತು, ಅದರ ಮೇಲೆ ರಾಜನ ಗುಣಗಾನಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಮಂತ್ರಿ ಕೇಳಿದನು, "ಮಹಾರಾಜರೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಬಂಡೆಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಈಗ ನನಗೆ ನೀಡುತ್ತೀರಾ?"
ಆ ಬಂಡೆಯ ತೂಕವನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಜನಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುವಂತಾಯಿತು. ಆ ಬಂಡೆಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪತ್ತೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಅರಿತನು. ಅಂದಿನಿಂದ ರಾಜನು ಓದಲು ಮತ್ತು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿ ರಾಜನಾದನು.
Moral
ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಎರಡೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ.