ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ತಮ್ಮ ಕುದುರೆ ಸೈನ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬನು ರಾಜನ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದು, ತಾನು ತಂದಿರುವ ಕುದುರೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಜನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದನು.
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದಿತು. "ಸರಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಡೋಣ. ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಗೆದ್ದರೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೊಸ ಹಡಗು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಗೆದ್ದರೆ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಖಾಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಹೋಗಬೇಕು" ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು.
ರಾಜನು ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ನೀಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.
ಆದರೆ ಚತುರ ತೇನಾಲಿ ರಾಮನ್ ಮಾತ್ರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದನು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ದಿನ ತೇನಾಲಿ ರಾಮನ ಕುದುರೆ ತುಂಬಾ ತೆಳ್ಳಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಮೂಳೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವಂತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ನಕ್ಕರು. ರಾಜನು ಕೋಪದಿಂದ, "ತೇನಾಲಿ, ನೀನು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ತೇನಾಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ, "ಮಹಾರಾಜರೇ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳು ಬೇಕು, ಆದರೆ ಓಟಕ್ಕೆ ಹಗುರವಾದ ಕುದುರೆಗಳು ಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿದ್ದರೆ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದನು.
ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಭಾರವಾದ ಕುದುರೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದವು. ತೇನಾಲಿ ಒಂದು ಉದ್ದವಾದ ಕೋಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಅದನ್ನು ಕುದುರೆಯ ಮೂಗಿನ ಮುಂದೆ ತಂದನು. ಆ ಹಸಿವಿನ ಕುದುರೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಲುಪಲು ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.
ರಾಜನು ತೇನಾಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು. ಸೋತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.
Moral
ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು.
