ఒక ప్రశాంతమైన సాయంత్రం, వివేకవంతుడైన సోమనాథుడు తన తోటలో నడుస్తున్నాడు. అప్పుడే ఒక వర్తకుడు చాలా ఆందోళనగా అతని దగ్గరకు పరిగెత్తుకు వచ్చాడు.
"అయ్యా, దయచేసి నాకు సహాయం చేయండి!" అని ఆ వర్తకుడు ఏడుస్తూ అన్నాడు. "నా విలువైన ఏనుగు తప్పిపోయింది. అడవి మార్గంలో వెళ్తుండగా అది ఎక్కడో మాయమైపోయింది."
సోమనాథుడు ప్రశాంతంగా, "నీ ఏనుగుకు ఎడమ దంతం కొంచెం విరిగిపోయి ఉందా?" అని అడిగాడు.
వర్తకుడు ఆశ్చర్యపోతూ, "అవును! అదే నా ఏనుగు!" అన్నాడు.
"మరి దాని కుడి కంటి చూపు తక్కువగా ఉందా?" అని సోమనాథుడు అడిగాడు.
"అవును, అవును! మీరు చూడకుండానే ఇది ఎలా చెప్పగలుగుతున్నారు?" అని వర్తకుడు అడిగాడు.
"చివరగా, దాని వీపుపై ఒక వైపు తేనె పాత్రలు, మరోవైపు ఎండిన పండ్లు ఉన్నాయా?" అని సోమనాథుడు అడిగాడు.
వర్తకుడు కళ్ళలో నీళ్లతో, "అద్భుతం! మీరు నా ఏనుగును చూడకపోయినా ప్రతిదీ కరెక్ట్గా చెబుతున్నారు!" అన్నాడు.
సోమనాథుడు నవ్వుతూ ఇలా వివరించాడు, "నేను నీ ఏనుగును చూడలేదు, కానీ దాని అడుగుజాడలను చూశాను. ఆ అడుగులు ఒక పక్కకు వాలి ఉన్నాయి, అంటే ఏనుగుకు ఒక కాలు నడవడానికి ఇబ్బందిగా ఉందని నాకు అర్థమైంది. అంతేకాకుండా, దారికి ఒక వైపు ఉన్న మొక్కలను మాత్రమే అది తింటూ వచ్చింది. దాని చూపు ఒక వైపు మాత్రమే ఉండటం వల్ల, దానికి చూపు ఉన్న వైపున ఉన్న మొక్కలనే అది తిన్నట్లు నాకు అనిపించింది.
దారిలో ఒక వైపు తేనె చిందటాన్ని, చీమలు దాని చుట్టూ తిరగడాన్ని నేను చూశాను. మరోవైపు ఎండిన పండ్లు పడి ఉండటం గమనించాను. వీటి ద్వారా ఏనుగు ఏం మోసుకెళ్తుందో నేను ఊహించాను. నువ్వు ఏనుగు కోసం వెతికేటప్పుడు కేవలం అడుగుజాడలనే కాకుండా, మొక్కలు ఏ వైపున ఎక్కువగా కొరికి ఉన్నాయి మరియు నేలపై ఆహారం ఎక్కడ పడి ఉంది అనేది గమనిస్తే ఏనుగును సులభంగా కనిపెట్టవచ్చు."
వర్తకుడు సోమనాథుడి తెలివితేటలను మెచ్చుకుని, అతను చెప్పినట్లే వెళ్ళి తన ఏనుగును సురక్షితంగా తిరిగి తెచ్చుకున్నాడు.
Moral
చిన్న చిన్న విషయాలను గమనించడం వల్ల పెద్ద సమస్యలకు పరిష్కారం దొరుకుతుంది.