ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಎಂಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಯುವವನಿದ್ದನು. ಅವನು ತುಂಬಾ ಬಡವನಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಶ್ರಮದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಇದ್ದನು. ಒಮ್ಮೆ ಆ ಹಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಸೋಮನಾಥನು ರಾಮನನ್ನು ಕರೆದು, 'ರಾಮ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತೀಯಾ? ನನ್ನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡು, ನಿನಗೆ ತುಂಬಾ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನೀನು ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೊತೆ ನಡೆಯಬೇಕು' ಎಂದು ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿದನು. ಸೋಮನಾಥನು ಅನ್ಯಾಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು.
ರಾಮನಿಗೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಬಡತನದ ನೆನಪಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಸೋಮನಾಥನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಹಣ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಗೌರವ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ರಾಮ ಹೇಳಿದನು, 'ಸ್ವಾಮಿ, ನನಗೆ ಹಣ ಬೇಕು, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕೆಟ್ಟ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ನನ್ನ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬದುಕಿದರೂ ನನ್ನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುವುದು ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.'
ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ಸೋಮನಾಥನ ಅನ್ಯಾಯದಿಂದಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೀದಿಗೆ ಬಂದನು. ಆದರೆ ರಾಮ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯೇ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಮ ನಿಧನನಾದಾಗ, 'ಒಬ್ಬ ಸತ್ಪುರುಷ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಜನರು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದರು. ತನ್ನ ಗೌರವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಬದುಕಿ ಹೋಗುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬುದು ರಾಮನ ಜೀವನದಿಂದ ತಿಳಿಯಿತು.
