ಹಳೆಯ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ತೇನಾಲಿ ರಾಮ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನಿಗೆ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟವನ್ನು ನೀಡಲು ಕೂಡ ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬಡತನ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತುಂಬಾ ನೋಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಂದು ದಿನ, ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಅವನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಅವನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಒಂದು ದೇವತೆ ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು. 'ರಾಮಾ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ದೇವಿ ಹೇಳಿದಳು.
ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಒಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ದ್ರವವಿತ್ತು, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದ ದ್ರವವಿತ್ತು. ದೇವಿ ವಿವರಿಸಿದಳು, 'ಈ ನೀಲಿ ದ್ರವವು ಬುದ್ಧಿಯ ಅಮೃತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ನೀನು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗುತ್ತೀಯೆ. ಈ ಬಂಗಾರದ ದ್ರವವು ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಮೃತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ನಿನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಣದ ಕೊರತೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಶರತ್ತು, ನೀನು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎರಡನ್ನೂ ಕುಡಿಯಬಾರದು.'
ತೇನಾಲಿ ರಾಮ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಅವನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಣಾಕ್ಷತನದ ಮಿಂಚು ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವನು ತಡಮಾಡದೆ, ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳ ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆರೆಸಿ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿದುಬಿಟ್ಟನು!
ಇದನ್ನು ಕಂಡು ದೇವಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತಳಾದಳು ಮತ್ತು ಕೋಪಗೊಂಡಳು. 'ಏನಿದು? ನಾನು ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿದ್ದೆ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಕುಡಿದುಕೊಂಡೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.
ತೇನಾಲಿ ರಾಮ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು, 'ದೇವಿಯೇ, ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೂ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಣವಿದ್ದರೂ ಬುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಎರಡೂ ವರಗಳು ನನಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬೇಕು.'
ಅವನ ಚಾಣಾಕ್ಷತನ ಮತ್ತು ತರ್ಕವನ್ನು ಕಂಡು ದೇವಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು. 'ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯೇ ನಿನಗೆ ದೊಡ್ಡ ವರ. ಸರಿ, ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ನಿನಗೆ ಎರಡೂ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮರೆಯಾದಳು.
ಅದರ ನಂತರ, ತೇನಾಲಿ ರಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ ಬದುಕಿದನು. ಅವನು ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದನು.
Moral
ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಎರಡೂ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಜೀವನ ಸುಖಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
