ఒకానొక కాలంలో సోమనాథ్ అనే గొప్ప జ్ఞాని ఉండేవాడు. అతని తెలివితేటల గురించి ప్రపంచమంతా చెప్పుకునేది. ఇది విన్న పక్క దేశపు రాజు విక్రమన్కు అసూయ కలిగింది. సోమనాథ్ను అవమానించాలని నిర్ణయించుకుని, ఒక సవాలు పంపాడు: 'మా రాజ్యంలోని పండితులను ఎదుర్కో. నువ్వు ఓడిపోతే నీ తెలివితేటలు అబద్ధమని అందరికీ తెలిసిపోతుంది.'
రాజు ఉద్దేశాన్ని గ్రహించిన సోమనాథ్, తన నమ్మకస్థుడైన గాడిద 'చతుర'ను వెంటపెట్టుకుని రాజసభకు వెళ్ళాడు. రాజసభలోకి గాడిద రావడం చూసి అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
'ఈ జంతువును ఎందుకు తెచ్చావు?' అని రాజు అడిగాడు.
'మహారాజా, చతుర కేవలం జంతువు మాత్రమే కాదు, నా ఆలోచనలకు తోడు. ఇది నా పక్కన ఉంటేనే నేను స్పష్టంగా ఆలోచించగలను' అని సోమనాథ్ చెప్పాడు.
మొదటి పండితుడు వచ్చి, 'ఈ ప్రపంచంలో అత్యంత విలువైనది ఏది?' అని అడిగాడు.
సోమనాథ్, 'కష్టపడి చేసే పనిలో వచ్చే చెమట. చాలామంది తమ స్వార్థం కోసం మాత్రమే పని చేస్తారు, కానీ ఈ చతుర ఇతరుల భారాన్ని మోస్తూ, ఇతరుల కోసం చెమట చిందిస్తుంది. ఆ శ్రమయే అత్యంత విలువైనది' అని చెప్పాడు.
రెండవ పండితుడు, 'మేఘం బరువును ఎలా కొలవవచ్చు?' అని అడిగాడు.
సోమనాథ్ నవ్వుతూ, 'ఒక త్రాసులో ఒక వైపు మేఘాన్ని, మరోవైపు ఈ చతుర నీడను ఉంచండి. రెండు వైపులా సమానంగా ఉన్నప్పుడు మేఘం బరువు ఎంతనో మీకు తెలుస్తుంది' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
మూడవ పండితుడు, 'నిజమైన నాయకుడు ఎవరు?' అని అడిగాడు.
సోమనాథ్ తన గాడిద వైపు చూపించాడు. అందరూ నవ్వుతూ, 'ఒక గాడిద నాయకుడా?' అని ఎగతాళి చేశారు.
సోమనాథ్ ప్రశాంతంగా, 'నిజమైన నాయకుడు అంటే తనను తాను పాలించుకునేవాడు. రాజులు ఇతరులను బలం వలస పాలించాలని చూస్తారు, కానీ చతుర తనను తాను పాలించుకుంటుంది. దానికి అలసట వస్తే అది విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది. ఎవరూ దాన్ని బలవంతం చేయలేరు. తనను తాను నియంత్రించుకునేవాడే నిజమైన నాయకుడు' అని చెప్పాడు.
రాజు తన తప్పు తెలుసుకున్నాడు. సోమనాథ్ తెలివితేటలకు ముగ్ధుడై, అతని నుండి క్షమాపణ కోరి, ఎన్నో బహుమతులు ఇచ్చి గౌరవించాడు.
Moral
సమయస్ఫూర్తి మరియు తెలివితేటలు ఎంతటి కష్టాన్నైనా సులభం చేస్తాయి.
