ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಅವನ ವಿಚಿತ್ರ ಗೆಳೆಯ

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ್ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಜ್ಞಾನಿ ಇದ್ದನು. ಅವನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮನು ಸೋಮನಾಥ್ ಒಬ್ಬ ವೇಷಧಾರಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಲು ಬಯಸಿದನು. ಅವನು ಸೋಮನಾಥ್‌ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, 'ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸು, ನೀನು ಸೋತರೆ ನಿನ್ನ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು.

ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಸೋಮನಾಥ್, ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕತ್ತೆ 'ಚತುರ'ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದನು. ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ ಕತ್ತೆ ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.

'ಏಕೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೀಯ?' ಎಂದು ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು.

'ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಈ ಚತುರ. ಇವನು ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ,' ಎಂದು ಸೋಮನಾಥ್ ನಗುತ ಹೇಳಿದನು.

ಮೊದಲ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಕೇಳಿದನು, 'ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು ಯಾವುದು?'

ಸೋಮನಾಥ್ ಉತ್ತರಿಸಿದನು, 'ಪರಿಶ್ರಮದ ಬೆವರು. ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಕತ್ತೆಯು ಇತರರ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತು, ಇತರರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಶ್ರಮವೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯ.'

ಎರಡನೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಕೇಳಿದನು, 'ಮೋಡದ ತೂಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳೆಯಬಹುದು?'

ಸೋಮನಾಥ್ ಹೇಳಿದನು, 'ತೂಕದ ತಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಡವನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕತ್ತೆಯ ನೆರಳನ್ನು ಇಡಿ. ಎರಡೂ ಸಮನಾದಾಗ ಮೋಡದ ತೂಕ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.'

ಮೂರನೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಕೇಳಿದನು, 'ಯಾರು ನಿಜವಾದ ನಾಯಕ?'

ಸೋಮನಾಥ್ ಕತ್ತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲರೂ ನಗುತ್ತಾ, 'ಕತ್ತೆಯೇ ನಾಯಕರೇ?' ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು. ಸೋಮನಾಥ್ ಹೇಳಿದನು, 'ಇತರರು ಇತರರನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಕತ್ತೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಆಳುತ್ತದೆ. ತನಗೆ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ, ನೋವಾದರೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನೇ ನಿಜವಾದ ನಾಯಕ.'

ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಯಿತು. ಸೋಮನಾಥ್‌ನ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚಿದ ರಾಜನು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ, ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದನು.

Moral

ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಗೆಲುವು.