ബുദ്ധിമാനും വിചിത്രനായ കൂട്ടുകാരനും

പണ്ട് സോമനാഥ് എന്ന് പേരുള്ള ഒരു ജ്ഞാനി ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബുദ്ധിശക്തിയെക്കുറിച്ച് ലോകമെമ്പാടും കഥകൾ പ്രചരിച്ചിരുന്നു. ഇത് കേട്ട അയൽരാജ്യത്തെ വിക്രമാദത്യൻ രാജാവ്, സോമനാഥ് ഒരു വ്യാജ ജ്ഞാനിയാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അദ്ദേഹം ഒരു കത്തയച്ചു: 'ഞങ്ങളുടെ രാജ്യത്തെ പണ്ഡിതന്മാരോട് മത്സരിക്കാൻ വരിക. നിങ്ങൾ തോറ്റാൽ നിങ്ങളുടെ പ്രശസ്തി അവസാനിക്കും.'

രാജാവിന്റെ തന്ത്രം മനസ്സിലാക്കിയ സോമനാഥ്, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കഴുതയെയും കൂട്ടി കൊട്ടാരത്തിലെത്തി. ഒരു കഴുത കൊട്ടാരത്തിൽ വരുന്നത് കണ്ട് എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

'എന്തിനാണ് ഈ മൃഗത്തെ കൂടെ കൊണ്ടുവന്നത്?' രാജാവ് ചോദിച്ചു.

'എന്റെ ബുദ്ധിയുടെ പാതി ഈ ചതുരൻ എന്ന കഴുതയാണ്. ഇവൻ എന്റെ കൂടെയുള്ളപ്പോൾ മാത്രമേ എനിക്ക് വ്യക്തമായി ചിന്തിക്കാൻ കഴിയൂ,' സോമനാഥ് ശാന്തനായി മറുപടി നൽകി.

ആദ്യത്തെ പണ്ഡിതൻ ചോദിച്ചു, 'ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ടത് എന്താണ്?'

സോമനാഥ് പറഞ്ഞു, 'കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ വിയർപ്പാണ്. മനുഷ്യർ പലപ്പോഴും സ്വന്തം ലാഭത്തിന് വേണ്ടി മാത്രം പണിയെടുക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കഴുത മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാരം ചുമന്ന്, മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടി വിയർപ്പൊഴുക്കുന്നു. ആ നിസ്വാർത്ഥമായ വിയർപ്പാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്.'

രണ്ടാമത്തെ പണ്ഡിതൻ ചോദിച്ചു, 'മേഘത്തിന്റെ ഭാരം എങ്ങനെ അളക്കും?'

സോമനാഥ് പറഞ്ഞു, 'ഒരു തുലാസിന്റെ ഒരു വശത്ത് മേഘത്തെയും മറുവശത്ത് ഈ കഴുതയുടെ നിഴലിനെയും വെക്കുക. അവ തുല്യമാകുമ്പോൾ മേഘത്തിന്റെ ഭാരം നിങ്ങൾക്ക് അറിയാം.'

മൂന്നാമത്തെ പണ്ഡിതൻ ചോദിച്ചു, 'ഏറ്റവും നല്ല ഭരണാധികാരി ആരാണ്?'

സോമനാഥ് തന്റെ കഴുതയെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എല്ലാവരും പരിഹസിച്ചു. എന്നാൽ സോമനാഥ് പറഞ്ഞു, 'മറ്റുള്ളവരെ ഭരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരല്ല യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരികൾ. സ്വയം ഭരിക്കാൻ അറിയുന്നവരാണ്. ഈ കഴുതയ്ക്ക് വിശക്കുമ്പോൾ അത് വിശ്രമിക്കുന്നു, വേദനിക്കുമ്പോൾ അത് ഇരിക്കുന്നു. ആർക്കും അതിനെ നിർബന്ധിച്ച്ക്കൊണ്ട് ഒന്നും ചെയ്യിക്കാൻ കഴിയില്ല. സ്വയം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ നേതാവ്.'

രാജാവിന് തന്റെ തെറ്റ് മനസ്സിലായി. സോമനാഥിന്റെ ബുദ്ധിയിൽ ആകൃഷ്ടനായ രാജാവ് അദ്ദേഹത്തോട് മാപ്പ് ചോദിക്കുകയും വലിയ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.

Moral

ബുദ്ധിപരമായ മറുപടികൾ ഏത് പ്രതിസന്ധിയെയും വിജയമാക്കി മാറ്റും.