ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಪ್ಪ ಎಂಬ ರೈತನಿಗೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಬಿಳಿ ಹಸುವಿತ್ತು. ಅವನು ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಒಂದು ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮುತ್ತಪ್ಪ ಹಸುವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ, ಹಸು ಅಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ! ಅವನು ತುಂಬಾ ಗಾಬರಿಗೊಂಡನು.
ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಸುವನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಬಳಿ ಹಸುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಕಂಡವು. ಆದರೆ ನದಿಯ ಆಚೆಗಡೆ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಳ್ಳನು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಹಸುವನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.
ತಕ್ಷಣವೇ ಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಯ ಚತುರ ಸೋಮುವಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸೋಮು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಹಸುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದನು. ಹಸುವಿನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆ ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತೆಗೆಯದಂತೆ ದಪ್ಪನೆಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಂಗುರದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. ಗಂಟೆ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದರೆ ಕಳ್ಳ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಕಳ್ಳನು ಅದನ್ನು ಬಹಳ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ ತೆಗೆದಿರಬೇಕು.
ಸೋಮು ಯೋಚಿಸಿ ಕೇಳಿದನು, 'ಈ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಸದ್ದು ಮಾಡದಂತೆ ಅಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಳಚುವ ಕೌಶಲ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಇದೆ?'
ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಯೋಚಿಸಿ, 'ನಮ್ಮೂರಿನ ಕಮ್ಮಾರ ಕರುಪ್ಪನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ' ಎಂದರು.
ಸೋಮು ತಕ್ಷಣವೇ ಕರುಪ್ಪನನ್ನು ಕರೆತಂದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದನು. ಸೋಮುವಿನ ಚತುರತೆಯ ಮುಂದೆ ಕರುಪ್ಪನಿಗೆ ಸೋಲುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಹಸುವನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಸೋಮುವಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಹಸು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂತು.
Moral
ಚಾಣಾಕ್ಷತನದ ತನಿಖೆಯು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ.
