ಚಂದ್ರಪುರ ಎಂಬ ಸುಂದರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಳ್ಳತನ ಸಂಭವಿಸಿತು. ರಾಜಮನೆತನದ ಖಜಾನೆಯಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಜ್ರಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು. ರಾಜ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ಎಷ್ಟೇ ಹುಡುಕಿದರೂ ಕಳ್ಳನ ಸುಳಿವು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅರಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಕುದುರೆಯ ಕಾಲಿನ ಗುರುತು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಗುರುತಿನಿಂದ ಕಳ್ಳನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಚತುರ ತಂತ್ರಜ್ಞ ವಿವೇಕನನ್ನು ಕರೆಸಿದನು. ವಿವೇಕನು ಆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳುವಂತೆ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದನು, 'ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುದುರೆಯ ಗುರುತಲ್ಲ! ಕಳ್ಳನು ತನ್ನ ಕುದುರೆಯ ಕಾಲಿಗೆ ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಈ ಗುರುತುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಇರುವ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ!'
ಜನರ ನಡುವೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಕಳ್ಳ ಕವಿ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದನು. 'ಅಯ್ಯೋ! ವಿವೇಕನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಿದೆ! ನಾನು ತಕ್ಷಣ ಈ ದೊಡ್ಡ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಚಿಕ್ಕದನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು' ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಓಡಿದನು.
ಮರುದಿನ ಸೈನಿಕರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಉಳಿದ ಕುದುರೆಗಳ ಕಾಲಿನ ಗುರುತುಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕವಿಯ ಕುದುರೆಯ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಸೈನಿಕರು ಕವಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು.
ವಿವೇಕನ ತಂತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ವಿವೇಕನಿಗೆ ಆ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಳ್ಳನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಚತುರತೆಯೇ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
Moral
ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವನು ಭಯದಿಂದ ಮಾಡುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
