ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸೋಮು ಮತ್ತು ರಾಮು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿದ್ದರು. ಸೋಮು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಚಾಣಾಕ್ಷನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ದುರಾಸೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಮು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ಒಂದು ದಿನ ಸೋಮು ಹಳೆಯ ಬಡತನದ ಪ್ರದೇಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು. ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಳೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವಳ ಅಜ್ಜಿ ಬೇಸರದಿಂದ, "ಮಗಳೇ, ನಮಗೆ ಈಗ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವಿಲ್ಲ," ಎಂದರು.
ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣೀರು ಕಂಡ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಹಳೆಯ, ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ದೀಪವನ್ನು ತಂದು, "ಈ ದೀಪವನ್ನು ತಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಬದಲಾಗಿ ನನಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಳೆಯನ್ನು ಕೊಡಿ," ಎಂದು ಸೋಮುಗೆ ಕೇಳಿದರು.
ಸೋಮು ಆ ದೀಪವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೀಪದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ತೂಕವನ್ನು ನೋಡಿ ಅದು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ್ದೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದುರಾಸೆ ಮೂಡಿತು. "ಈ ದೀಪವನ್ನು ಈಗ ತಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಬಂದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು," ಎಂದು ಅವನು ತಂತ್ರ ಹೂಡಿದನು. ಅವನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಳೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ದೀಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ರಾಮು ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅಜ್ಜಿ ಅವನಿಗೆ ಅದೇ ದೀಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ರಾಮು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ದೀಪದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು. ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪುರಾತನ ಚಿನ್ನದ ದೀಪವಾಗಿತ್ತು.
ರಾಮು ಕೂಡಲೇ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ಅಜ್ಜಿ, ಇದು ತುಂಬಾ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತು. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಳೆಗಾಗಿ ನೀಡಬೇಡಿ. ನಾನು ಇದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಇದರ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
ಸೋಮು ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ರಾಮು ನಡೆದ ವಿಷಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅಜ್ಜಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದನು. ಸೋಮುವಿನ ದುರಾಸೆ ಮತ್ತು ಮೋಸದ ಗುಣವನ್ನು ಕಂಡು ಅಜ್ಜಿ ಬೇಸರಗೊಂಡರು. ಸೋಮು ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿದನು. ದುರಾಸೆಯು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಚಾಣಾಕ್ಷನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಅವನ ಗೌರವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಅಂದು ಕಲಿತನು.
