ദേവനും യഥാർത്ഥ മോചനവും

മലനിരകൾക്കിടയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ ദേവൻ എന്ന ബാലൻ തന്റെ മുത്തശ്ശനോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നു. മുത്തശ്ശൻ വളരെ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, തിളങ്ങുന്ന കല്ലുകളും മുത്തുകളും ശേഖരിച്ചാൽ തനിക്ക് വലിയ സന്തോഷം ലഭിക്കുമെന്ന് കരുതി ദേവൻ അവയെല്ലാം കൂട്ടിവെക്കുകയായിരുന്നു. ഇത് കണ്ട മുത്തശ്ശൻ അവനെ ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. 'ഈ ഭാരമുള്ള കുട്ടിയുമായി കുന്നിൻ മുകളിലേക്ക് നടക്കാൻ ശ്രമിക്കൂ,' മുത്തശ്ശൻ പറഞ്ഞു. ദേവൻ കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ചെങ്കിലും, കുറച്ചു സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശ്വാസംമുട്ടിയും ശരീരം ഭാരമായി തോന്നിയും അവൻ തളർന്നുപോയി. മുത്തശ്ശൻ അവനോട് പറഞ്ഞു, 'ദേവാ, നിനക്ക് ഈ ശരീരത്തെത്തന്നെ ഒരു ഭാരമായി തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നീ ശേഖരിക്കുന്ന ഈ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? ജനനമരണങ്ങളുടെ ചക്രം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്, ആദ്യം സ്വന്തം ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയണം. ശരീരം പോലും താങ്ങാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് ലോകത്തിലെ മറ്റ് വസ്തുക്കൾ എന്തിനാണ്?' അപ്പോഴാണ് ദേവൻ കാര്യം മനസ്സിലാക്കിയത്. യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് വസ്തുക്കളിലല്ല, മറിച്ച് മനസ്സിനെയും ശരീരത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലാണ്.