ஒரு அழகான கிராமத்தில் கதிர் மற்றும் மாறன் என்ற இரண்டு நண்பர்கள் வாழ்ந்து வந்தார்கள். கதிர் மிகவும் கடின உழைப்பாளி, ஆனால் அவனிடம் இருந்த செல்வம் மிகக் குறைவு. மாறன் அதே கிராமத்தின் மிகப்பெரிய வணிகர் மகன், அவனிடம் நிறைய பொன் மற்றும் நகைகள் இருந்தன. ஒருமுறை, மாறனின் தந்தை ஒரு பெரிய வைர மோதிரத்தை மிகவும் நேசித்தார்கள். அந்த மோதிரத்தைப் பார்த்த கதிர், 'இது என்னிடம் இருந்தால் நான் எவ்வளவு பெரிய மனிதனாக இருப்பேன்?' என்று எண்ணத் தொடங்கினான்.
மெல்ல மெல்ல, கதிரின் மனம் மாறனின் பொருள்களைப் பெற வேண்டும் என்ற ஆசையில் மூழ்கியது. அவனது உழைப்பு குறைந்து போனது; எப்போதும் மாறனின் செல்வத்தைப் பற்றியே கனவு கண்டான். ஒரு நாள், மாறன் தன் அறையில் மோதிரத்தை வைத்திருப்பதை கதிர் பார்த்தான். அதைத் திருடினால் தான் பெரும் செல்வந்தன் ஆகிவிடலாம் என்று அவன் மனம் ஆசைப்பட்டது. ஆனால், திருடும் முன் அவனுக்குள் ஒரு போராட்டம் ஏற்பட்டது. 'இந்தத் திருட்டு என்னை ஒருபோதும் நிம்மதியாக இருக்க விடாது' என்று அவனது உள்ளுணர்வு எச்சரித்தது.
கதிர் அந்தத் தவறான பாதையைத் தேர்ந்தெடுக்கவில்லை. மாறனின் செல்வத்தைக் கண்டு பொறாமைப்படாமல், தன் உழைப்பால் முன்னேற முடிவெடுத்தான். சில ஆண்டுகள் கழித்து, கதிர் தனது நேர்மையாலும் உழைப்பாலும் ஒரு பெரிய வணிகராக உயர்ந்தான். மாறன் தனது செல்வத்தை இழந்து கஷ்டப்பட்டபோது, கதிர் அவனுக்குத் தோள் கொடுத்தான். கதிர் பெற்ற வெற்றி நிலையானது, ஏனெனில் அது பிறர் பொருளை ஆசைப்பட்டு வந்ததல்ல.
