ஒரு அழகான கிராமத்தில் கதிர் மற்றும் மாறன் என்ற இரு நண்பர்கள் இருந்தார்கள். கதிர் எப்போதும் புத்தகங்களை வாசிப்பதிலும், புதிய விஷயங்களைக் கற்றுக்கொள்வதிலும் ஆர்வம் காட்டுவான். மாறன் மட்டும், 'படிப்பு எதுக்கு? விளையாடினால் போதும்!' என்று நினைத்துக்கொண்டு, எதற்கும் நேரத்தைச் செலவிட மாட்டான்.
ஒரு நாள், அந்த கிராமத்தின் பெரியவர் ஒரு புதிரான வரைபடத்தைக் காட்டினார். அது கிராமத்திற்குப் பின்னால் இருக்கும் ஒரு பழைய சுரங்கப்பாதையின் வழித்தடம். 'யார் இந்த வரைபடத்தைப் புரிந்து கொண்டு சரியான பாதையைக் காட்டுகிறார்களோ, அவர்களுக்கு ஒரு பரிசு உண்டு' என்றார் பெரியவர்.
மாறன் ஓடிப் போய், 'எனக்குத் தெரியும், நான் வேகமாக ஓடுவேன்' என்று கூறிவிட்டுத் தவறான பாதையில் சென்றான். ஆனால், கதிர் அமைதியாக அமர்ந்து அந்த வரைபடத்தில் இருந்த குறியீடுகளையும், திசைகளையும் ஆராய்ந்தான். மாறன் பாறைகளுக்கும் முட்செடிகளுக்கும் இடையில் சிக்கித் தவித்துக் கொண்டிருந்தான். கதிர் தனது அறிவைப் பயன்படுத்தி, வரைபடத்தில் இருந்த குறிப்புகளை வைத்துச் சரியான பாதையைக் கண்டுபிடித்து, மாறனைப் பத்திரமாக மீட்டெடுத்தான்.
அப்போது பெரியவர் சொன்னார், 'மாறன், உன்னிடம் உடல் வலிமை இருக்கிறது, ஆனால் கதிரிடம் அறிவு இருக்கிறது. வெறும் கண்களால் பார்ப்பது மட்டும் பார்வை அல்ல; கற்றல் தரும் அறிவால் உலகத்தைப் புரிந்துகொள்வதே உண்மையான பார்வை.'