ஒரு அழகான கிராமத்தில் கதிர் என்ற சிறுவன் இருந்தான். அவனது தந்தை ஒரு விவசாயி. ஒரு நாள், கதிர் தனது தந்தைக்கும் அவனது நண்பர் சோமுவுக்கும் இடையே நடந்த ஒரு விவாதத்தைக் கேட்டான். ஒரு பெரிய வெள்ளம் வந்தபோது, ஒரு சிறிய குளம் நிரம்பியதே தவிர, பெரிய ஆறு overflow ஆகவில்லை. இதைப் பார்த்து கதிர் குழப்பமடைந்தான்.
அப்போது அவனது தந்தை அவனை ஒரு குளத்தின் அருகே அழைத்துச் சென்றார். அங்கே அழகிய தாமரைகள் பூத்திருந்தன. 'கதிர், இதைப் பார். இந்தத் தாமரையின் தண்டு எவ்வளவு நீளமாக இருக்கிறதோ, அவ்வளவு ஆழத்திற்குத் தண்ணீர் இருக்கும். தண்ணீர் ஆழமாக இருந்தால், தாமரைத் தண்டு நீளமாக வளரும். தண்ணீர் குறைவாக இருந்தால், தண்டு குட்டையாக இருக்கும்,' என்றார் தந்தை.
'அப்படியானால், மனிதர்களுக்கும் இது பொருந்துமா?' என்று கேட்டான் கதிர்.
தந்தை புன்னகையுடன் சொன்னார், 'நிச்சயமாக! ஒரு மனிதனின் உயர்வு அவன் எவ்வளவு பெரிய ஆசைகள் கொண்டிருக்கிறான் என்பதில் இல்லை, அவனது எண்ணம் எவ்வளவு ஆழமானது என்பதில் தான் இருக்கிறது. ஒரு சிறிய குளம் சிறிய எண்ணங்களைச் சுமக்கும், ஆனால் ஆழமான கடல் போன்ற மனப்பக்குவம் கொண்டவர்கள் மட்டுமே பெரிய சவால்களைத் தாங்கிப் பிடிக்க முடியும். நீ உன் அறிவையும், நற்பண்புகளையும் வளர்த்துக் கொண்டால், உன் உயர்வு தானாகவே உயரும்.'
அன்று முதல், கதிர் வெறும் வெற்றிகளைத் துரத்தாமல், தன் குணத்தையும் அறிவையும் வளர்த்துக் கொள்ளத் தொடங்கினான்.
